Maddenin katı hali belirli bir şekle ve hacme haizdir. Katı maddeyi oluşturan atom ve moleküller yok denecek kadar azdır. Atom ve moleküller...
Maddenin katı hali belirli bir şekle ve hacme haizdir. Katı maddeyi oluşturan atom ve moleküller yok denecek kadar azdır. Atom ve moleküller içinde bir düzenlilik vardır. Atomlar titreşim hareketi yaparlar.Maddenin en tertipli halidir.
Genel olarak katı halde bulunan cisimler dış etkilere karşı dayanıklıdırlar. Biçimlerini değişiklik yapmak ya da parçalamak için, bunlara dışarıdan belli bir kuvvet uygulamak gerekir. Cismin bu dış kuvvete karşı gösterdiği direnç onun sağlamlığını belirtir. Her cisim için ayrı olan ve bu sağlamlığı veren katsayılar vardır. Bu katsayılar cismin, çekmeye, basmaya, eğmeye, vurmaya karşı dayanma derecelerini bildirirler. Çok kullanılan cisimler için deneyler yapılarak bu katsayıların cetvelleri hazırlanmıştır. Çapı belli olan bir demir çubuğun kopmadan kaç kilogramlık bir ağırlık taşıyabileceği ya da betonun ne kadar basma kuvvetini karşılayabileceği bu katsayılar yardımıyla evvelinde hesaplanabilir.
Katı cisimlerin hepsi belli bir kuvvete kadar esnekliklerini kaybetmezler. Kısaca onlara uygulanan kuvvet esneklik sınırlarını aşmıyorsa, kuvvet üstlerinden kalkınca eski biçimlerini alırlar. Esneklik sınırı devasa yükseklikte olan bu katı cisimlere, esnek cisimler denir. Lastik, kauçuk, çelik benzer biçimde maddelerden yapılmış cisimler esnek cisimlerdir. Bu cisimlere de kendi esneklik sınırlarını aşan kuvvetler uygulanırsa, kuvvet kaldırıldıktan sonrasında da cisim eski biçimine dönemez. Uygulanan kuvvet çok büyükse, cismin kopma sınırı da aşılmış olur ve cisim parçalanır.
Her katı cisim ısıtılarak sıvı, daha çok ısıtılarak gaz haline geçirilebilir. Bu işlem için lüzumlu ısı miktarı her cisim için ayrıdır. Bu işlemin tersi de doğrudur. Gaz halindeki cisim soğutularak sıvı, daha da çok soğutularak katı hale geçirilebilir. Bu vakaya katılaşma ya da donma adı verilir.
Katılaşma vakasından yararlanılarak döküm yapılır. Kullanılacak madde ısıtılarak sıvı hale geçirilir, istenilen biçimdeki kalıbın içine akıtılır ve soğutularak katılaştırılır. Kalıp çıkarılınca madde istenilen biçime girmiş olur.Katı Maddelerin Özellikleri
• Katı hali, maddenin en tertipli halidir.
• Katıları oluşturan tanecikler arasındaki boşluklar yok denecek kadar azdır.
• Katı tanecikleri arasındaki çekim kuvveti çok fazladır.
• Katıların belirli bir şekli ve belirli bir hacmi vardır.
• Katılar sıkıştırılamaz.
YORUMLAR