Bu maddedeki yazılar yalnızca bilgi verme amaçlıdır. Yazılanlar, hekim uyarısı ya da uzman önerisi değildir. Aktinik Keratozlar h...
Bu maddedeki yazılar yalnızca bilgi verme amaçlıdır. Yazılanlar, hekim uyarısı ya da uzman önerisi değildir.
Aktinik Keratozlar halk içinde çok bilinmememekle beraber bizler dermotologların bilhassa yaşlı popülasyonda çokça rastlamış olduğu bir sorundur.Çoğu zaman 40-50 yaşları sonrası güneşe maruz kalan yüz, boyun, saçsız kafa alanları, el sırtlarında kızarık zımpara kağıdı görünümlü, üstündeki skuam kaldırıldığında hızlı kanayan lezyonlardır. Güneş hasarının olduğu alanlarda yerleşimi fazladır. Meslek icabı dış alanlarda çalışan, gemici, ziraatçi, yol işçilerinde daha sık olarak rastlanmaktadır. Açık renk tende, açık renk gözlü, açık ya da kızıl saçlı olan kişilerde (doğrusu güneş hasarına yatkın) sıklığı fazladır.
Türkiye 'de istatistiksel emek harcamalar kafi olmadığı ve az sayıda çabalama bulunmuş olduğu için aktinik keratozla ilgili verileri USA larına dayanarak vermeye çalışırsak hastalığın sıklığı ve önemi daha iyi anlaşılacaktır.
ABD'da her yıl 900.000 - 1.200.000 yeni ten kanseri olgusuna rastlanmaktadır. Ten kanserlerinin çoğunluğu BCC (Bazal Hücreli Kanser) denilen türdendir. Netice olarak heryıl 200.000 yeni SCC(Skuamöz Hücreli Kanser)vakası görülmektedir.
Bilhassa 1300 ile 2300 içinde şahıs melanoma dışı ten kanserlerinden (bilhassa metastaz yapmış SCC)yaşamını yitirmektedir.
Bu rakamlar aktinik keratozları yeniden gündeme getirmektedir. Çünkü epidemiyolojik ve moleküler düzeydeki emek harcamalar aktinik keratozların SCC'nin erken evresi bulunduğunu göstermektedir.
Aktinik kerotozlar, yatkınlığı olan kişilerde uzun süre güneşe maruz kalmakla oluşan yaygın bir sorundur. ABD'da meydana getirilen bir çalışmada dermatoloji kliniğine müracaat yakınmaları içinde 3.sırayı almış olduğu gösterilmiştir.
Başka bir çalışmada ise 1990-1994 yılları içinde dermatoloji kliniklerine başvuran 127 milyon hastanın 14.6 milyonu (%11.5) aktiniz keratoz teşhisi almış ve tedavi görmüş hastalardan oluşmaktadır. Ten kanserleri ise dermatoloji poliklinik ziyaretlerinde %7.6 lık oranla 4. sırayı almaktadır(1.sırada akne=sivilce, 2.sırada=ekzama, 3.sırada=aktinik keratoz).
Tüm aktinik keratozlar SCC oluşumuna yol açmazlar, fakat hangilerinin SCC oluşturacağıda bilinmemektedir. Aktinik keratozların %0.1 - %10'u SCC oluşumuna niçin olmaktadır.
Güneşte hızlı yanan, bronzlaşmayan, çil oluşumuna yatkın olan kişiler aktinik keratoz geliştirmeye müsaittirler. Kişilerin bu yatkınlıklarının yanı sıra toplam güneşte kalma süreleri de çok mühim bir faktördür. Yaşlanma ile beraber aktinik keratozların sayısında da artış olmaktadır. Cinsiyet açısından değerlendirildiğinde erkeklerde daha çok görüldüğü anlaşılmaktadır. Bir çalışmada 16-49 yaşları arasındaki kişilerde adamların %27'sinde bayanlarınsa %13'ünde aktinik keratoza rastlanmıştır. Yaş ilerledikçe adam ve hanım oranı birbirine yaklaşmaktadır. Aktinik keratozların görüldüğü mıntıkalar güneş enerjisine en fazla maruz kalan alanlardır. En sık %80 oranıyla üst dudakta, kafa ve boyun bölgesinde yerleşim göstermektedirler.
Aktinik keratozların dermatoloji polikliniklerinde sık rastlandığı ve halkımız tarafınca pek bilinmediği görülmektedir. Bu lezyonlar ten kanserlerinin bir çeşidi olan SCC'nin erken evresi olarak kabul edilmektedir. Tüm aktinik keratozlar üstünde SCC gelişmemektedir. Fakat hangilerinin üstünde SCC gelişeceği evvelinde bilinmediği için aktinik keratozların tedavilerinin ne olursa olsun yapılması bununla birlikte aktinik keratoz geliştirme riski olan kişilerin kendilerini güneş ışınlarına karşı korumaları önerilmektedir.
Türkiye 'de istatistiksel emek harcamalar kafi olmadığı ve az sayıda çabalama bulunmuş olduğu için aktinik keratozla ilgili verileri USA larına dayanarak vermeye çalışırsak hastalığın sıklığı ve önemi daha iyi anlaşılacaktır.
ABD'da her yıl 900.000 - 1.200.000 yeni ten kanseri olgusuna rastlanmaktadır. Ten kanserlerinin çoğunluğu BCC (Bazal Hücreli Kanser) denilen türdendir. Netice olarak heryıl 200.000 yeni SCC(Skuamöz Hücreli Kanser)vakası görülmektedir.
Bilhassa 1300 ile 2300 içinde şahıs melanoma dışı ten kanserlerinden (bilhassa metastaz yapmış SCC)yaşamını yitirmektedir.
Bu rakamlar aktinik keratozları yeniden gündeme getirmektedir. Çünkü epidemiyolojik ve moleküler düzeydeki emek harcamalar aktinik keratozların SCC'nin erken evresi bulunduğunu göstermektedir.
Aktinik kerotozlar, yatkınlığı olan kişilerde uzun süre güneşe maruz kalmakla oluşan yaygın bir sorundur. ABD'da meydana getirilen bir çalışmada dermatoloji kliniğine müracaat yakınmaları içinde 3.sırayı almış olduğu gösterilmiştir.
Başka bir çalışmada ise 1990-1994 yılları içinde dermatoloji kliniklerine başvuran 127 milyon hastanın 14.6 milyonu (%11.5) aktiniz keratoz teşhisi almış ve tedavi görmüş hastalardan oluşmaktadır. Ten kanserleri ise dermatoloji poliklinik ziyaretlerinde %7.6 lık oranla 4. sırayı almaktadır(1.sırada akne=sivilce, 2.sırada=ekzama, 3.sırada=aktinik keratoz).
Tüm aktinik keratozlar SCC oluşumuna yol açmazlar, fakat hangilerinin SCC oluşturacağıda bilinmemektedir. Aktinik keratozların %0.1 - %10'u SCC oluşumuna niçin olmaktadır.
Güneşte hızlı yanan, bronzlaşmayan, çil oluşumuna yatkın olan kişiler aktinik keratoz geliştirmeye müsaittirler. Kişilerin bu yatkınlıklarının yanı sıra toplam güneşte kalma süreleri de çok mühim bir faktördür. Yaşlanma ile beraber aktinik keratozların sayısında da artış olmaktadır. Cinsiyet açısından değerlendirildiğinde erkeklerde daha çok görüldüğü anlaşılmaktadır. Bir çalışmada 16-49 yaşları arasındaki kişilerde adamların %27'sinde bayanlarınsa %13'ünde aktinik keratoza rastlanmıştır. Yaş ilerledikçe adam ve hanım oranı birbirine yaklaşmaktadır. Aktinik keratozların görüldüğü mıntıkalar güneş enerjisine en fazla maruz kalan alanlardır. En sık %80 oranıyla üst dudakta, kafa ve boyun bölgesinde yerleşim göstermektedirler.
Aktinik keratozların dermatoloji polikliniklerinde sık rastlandığı ve halkımız tarafınca pek bilinmediği görülmektedir. Bu lezyonlar ten kanserlerinin bir çeşidi olan SCC'nin erken evresi olarak kabul edilmektedir. Tüm aktinik keratozlar üstünde SCC gelişmemektedir. Fakat hangilerinin üstünde SCC gelişeceği evvelinde bilinmediği için aktinik keratozların tedavilerinin ne olursa olsun yapılması bununla birlikte aktinik keratoz geliştirme riski olan kişilerin kendilerini güneş ışınlarına karşı korumaları önerilmektedir.
Uzm.Dr. Hülya GüÇLüER
Seboreik Keratoz
Ten Nedir?
Ten Çatlaklıkları
Aktinik keratoz, yüzünüzde, dudaklarınızda, kulaklarınızda, ellerinizin arkasında, ön kollarınızda, kafa derinizde ve boynunuzda pütürlü, pullarla kaplı alanlarla karakterize olan bir ten durumudur. Bu vaziyet, sık ya da yoğun olarak tipik olarak güneşten alınan kızılötesi (UV) ışınlara maruz kalmadan lanır. Pek çok hekim, aktinik keratozu kanser oluşturabilecek bir vaziyet olarak değerlendirir; çünkü bu bir ten kanseri geliştirebilir.
Bununla birlikte solar keratoz olarak da malum aktinik keratoz yavaşça büyür ve çoğu zaman ten üstündeki yamalı görüntü ya da küçük noktalar haricinde hiçbir emare ya da semptoma sebep olmaz. Bu lezyonların gelişmesi seneler alır ve çoğu zaman daha yaşlı yetişkinlerde ilk ortaya çıkar. Tedavi edilmeden bırakılırsa, ortalama her 10 aktinik keratoz vakasından birisi, samimi bir ten kanseri formu olan skuamöz hücre karsinomu oluşturacak şekilde değişiyor.
Aktinik keratoz riskinizi, güneşe maruz kalmanızı en üye indirerek ve teninizi UV ışınlarından koruyarak azaltabilirsiniz.
Bununla birlikte solar keratoz olarak da malum aktinik keratoz yavaşça büyür ve çoğu zaman ten üstündeki yamalı görüntü ya da küçük noktalar haricinde hiçbir emare ya da semptoma sebep olmaz. Bu lezyonların gelişmesi seneler alır ve çoğu zaman daha yaşlı yetişkinlerde ilk ortaya çıkar. Tedavi edilmeden bırakılırsa, ortalama her 10 aktinik keratoz vakasından birisi, samimi bir ten kanseri formu olan skuamöz hücre karsinomu oluşturacak şekilde değişiyor.
Aktinik keratoz riskinizi, güneşe maruz kalmanızı en üye indirerek ve teninizi UV ışınlarından koruyarak azaltabilirsiniz.
YORUMLAR