KEPLER-22b: YAŞANABİLİR KUŞAKTA BİR DIŞ GEZEGEN Bulunan yeni gezegen, Kepler-22b, Dünya ile oldukça ortak özelliğe sahip. Bizim Gün...
KEPLER-22b: YAŞANABİLİR KUŞAKTA BİR DIŞ GEZEGEN
Bulunan yeni gezegen, Kepler-22b, Dünya ile oldukça ortak özelliğe sahip. Bizim Güneşimize çok benzer özelliklere sahip bir yıldızın yörüngesinde, dolanıyor. Yıldıza olan uzaklığı Dünya ile Güneş arasındaki mesafeye yakın. Yılıdzı etrafındaki bir dönüşünü bizim bir yılımıza epey yakın olan 290 günde tamamlıyor. Yüzeyinde su ve kayalar olması ihtimali var.
Aralık 2011'de NASA, bilim dünyasını oldukça heyecanlandıran bir açıklama yaptı: Bir başka güneş sisteminde, bizim günelimize oldukça benzeyen bir güneşin etrafında dolanan ve fiziksel koşulları yaşama elverişli bir gezegen!
Astronomide “yaşanabilir kuşak†, bir yıldızın etrafında yaşamla bağdaşan ısı, atmosferik basınç, ve suyun sıvı halde kalmasını sağlayacak diğer fiziksel koşullara sahip bölge olarak tanımlanıyor. Bu kuşakta yer alan gezegenlerin, dünya dışı yaşamı barındırma konusunda en yüksek ihtimale sahip olan gezegenler olduğu düşünülüyor.
Bulunan yeni gezegen, Kepler-22b, Dünya ile oldukça ortak özelliğe sahip. Bizim Güneşimize çok benzer özelliklere sahip bir yıldızın yörüngesinde. Yıldıza olan uzaklığı Dünya ile Güneş arasındaki mesafeye yakın. Yıldızı etrafındaki bir dönüşünü bizim bir yılımıza epey yakın olan 290 günde tamamlıyor. Yüzeyinde su ve kayalar olması ihtimali var.
Tek sorun gezegenin büyüklüğünün dünyanın 2.4 katı olması. Bu büyüklük, gezegende yaşam ortaya çıkması ihtimalini düşüren bir faktör. Boyutu nedeniyle gezegenin Neptün gibi kaya çekirdeğe sahip bir gaz devi veya tamamen okyanusla kaplı bir su gezegeni olması mümkün. Yukarıdaki resim de, bir sanatçının, sularla kaplı olduğunu hayal ettiği Kepler-22b'nin tasviri.
NASA Kepler projesinin lideri Nathalie Bathalda, gezegenin tamamı sularla kaplı olsa da, bu durumun tamamen sulardan köken alan bir yaşam olma ihtimalini ortadan kaldırmadığını söyledi.
Kepler teleskobu şu ana kadar güneş sistemimizin dışında 2,326 gezegen keşfetti. Bunların 139 tanesinde “yaşanabilirlik†kriterleri mevcut. Yeni bulunan Kepler'22b ise her ne kadar Dünya'dan büyükse de, diğer adaylardan küçük. Yaşanabilirlik bölgesinde bulunan gezegenler içinde boyu ve yüzey ısısı Dünyamıza en yakın, yıldızı ise Güneşe en benzer olanı.
Aşağıdaki temsili resim, bizim Güneş sistemimiz ile Kepler-22'nin bir karşılaştırmasını gösteriyor. Yeşil renkli kuşak, suyun sıvı halde bulunabilme olasılığı olan “yaşanabilir kuşakâ€. üstte, Kepler sistemi ve Kepler-22b tasvir edilmiş, altta ise Merkür ve Güneş Sistemi'ne ait olan yaşanabilir kuşakta yer alan gezegenler olan Venüs, Dünya ve Mars mevcut.
![Kepler22bDiagram 600x480 - Dünya Benzeri Dış Gezegen 'Kepler-22b' Kepler22bDiagram 600x480](https://lh3.googleusercontent.com/blogger_img_proxy/AEn0k_s_r4ZWafzyyfX2vnnwbPyRwNuoogVxaYYn-sJKEFm_VPb-D8jKq-gner8_5TIqJZ4vP-YlwByAI6sI6JiaLHrg_YPKmeJPHMSUDQswwf2uymNKVXR4bGc6kZcn3RN0kSGmgO0TosX3xtFe38wQjE4W7g=s0-d)
Bulunan yeni gezegen, Kepler-22b, Dünya ile oldukça ortak özelliğe sahip. Bizim Güneşimize çok benzer özelliklere sahip bir yıldızın yörüngesinde, dolanıyor. Yıldıza olan uzaklığı Dünya ile Güneş arasındaki mesafeye yakın. Yılıdzı etrafındaki bir dönüşünü bizim bir yılımıza epey yakın olan 290 günde tamamlıyor. Yüzeyinde su ve kayalar olması ihtimali var.
Aralık 2011'de NASA, bilim dünyasını oldukça heyecanlandıran bir açıklama yaptı: Bir başka güneş sisteminde, bizim günelimize oldukça benzeyen bir güneşin etrafında dolanan ve fiziksel koşulları yaşama elverişli bir gezegen!
Astronomide “yaşanabilir kuşak†, bir yıldızın etrafında yaşamla bağdaşan ısı, atmosferik basınç, ve suyun sıvı halde kalmasını sağlayacak diğer fiziksel koşullara sahip bölge olarak tanımlanıyor. Bu kuşakta yer alan gezegenlerin, dünya dışı yaşamı barındırma konusunda en yüksek ihtimale sahip olan gezegenler olduğu düşünülüyor.
Bulunan yeni gezegen, Kepler-22b, Dünya ile oldukça ortak özelliğe sahip. Bizim Güneşimize çok benzer özelliklere sahip bir yıldızın yörüngesinde. Yıldıza olan uzaklığı Dünya ile Güneş arasındaki mesafeye yakın. Yıldızı etrafındaki bir dönüşünü bizim bir yılımıza epey yakın olan 290 günde tamamlıyor. Yüzeyinde su ve kayalar olması ihtimali var.
Tek sorun gezegenin büyüklüğünün dünyanın 2.4 katı olması. Bu büyüklük, gezegende yaşam ortaya çıkması ihtimalini düşüren bir faktör. Boyutu nedeniyle gezegenin Neptün gibi kaya çekirdeğe sahip bir gaz devi veya tamamen okyanusla kaplı bir su gezegeni olması mümkün. Yukarıdaki resim de, bir sanatçının, sularla kaplı olduğunu hayal ettiği Kepler-22b'nin tasviri.
NASA Kepler projesinin lideri Nathalie Bathalda, gezegenin tamamı sularla kaplı olsa da, bu durumun tamamen sulardan köken alan bir yaşam olma ihtimalini ortadan kaldırmadığını söyledi.
Kepler teleskobu şu ana kadar güneş sistemimizin dışında 2,326 gezegen keşfetti. Bunların 139 tanesinde “yaşanabilirlik†kriterleri mevcut. Yeni bulunan Kepler'22b ise her ne kadar Dünya'dan büyükse de, diğer adaylardan küçük. Yaşanabilirlik bölgesinde bulunan gezegenler içinde boyu ve yüzey ısısı Dünyamıza en yakın, yıldızı ise Güneşe en benzer olanı.
Aşağıdaki temsili resim, bizim Güneş sistemimiz ile Kepler-22'nin bir karşılaştırmasını gösteriyor. Yeşil renkli kuşak, suyun sıvı halde bulunabilme olasılığı olan “yaşanabilir kuşakâ€. üstte, Kepler sistemi ve Kepler-22b tasvir edilmiş, altta ise Merkür ve Güneş Sistemi'ne ait olan yaşanabilir kuşakta yer alan gezegenler olan Venüs, Dünya ve Mars mevcut.
Gezegen Avcısı Kepler Uzay Teleskobu
Kepler Uzay Teleskobu'nun Keşfettiği Dünya Benzeri Gezegenler
En Küçük Dış Gezegen Kepler-37b
Yaşanabilir Bölgede İlk Dış Gezegen Bulundu Kepler-22b
NASA 5 Aralık 2011'de yaptığı bir duyuru ile Kepler uzay aracının, ilk kez Güneş benzeri bir yıldız çevresindeki yaşanabilecek bölgede bir gezegen bulduğunu açıkladı. Yaşanabilecek bölge (habitable zone) ile kastedilen, gezegen yüzeyinde sıcaklığın sıvı su bulunmasına uygun olmasıdır. Kendi yıldızının yaşanabilir bölgesinin tam ortasında yer aldığı, değişik ek verilerle de doğrulanan gezegene Kepler-22b adı verildi.
Kepler-22b şimdiye kadar yaşanabilir bölgelerde bulunan gezegenlerin en küçüğü, ama gene de çapı Dünya'nınkinden 2,4 kat büyük. Gezegenin henüz gazlardan mı, sıvılardan mı yoksa Dünya gibi katı bir yüzeyden mi oluştuğu bilinmiyor. Bunun ileriki araştırmalarda ortaya çıkarılması ümit ediliyor.
NASA duyurusunda Kepler tarafından 1000 kadar daha yeni gezegen keşfedildiği, bunlardan 10 kadarının yıldızlarının yaşanabilir bölgelerinde bulunduğu da açıklandı. Her gezegen için gerçek durum ek yeni verilerle doğrulanmak durumunda. Kepler-22b bu doğrulamanın yapıldığı ilk gezegen.
Yaşanabilir bölgelerin sınırında iki gezegen bulunduğu da NASA tarafından doğrulandı. Bunlar bizim Güneşimizden daha küçük yıldızların çevresinde dönüyorlar. Bizim Güneş sistemimizde sınır gezegenler Mars ve Venüs'tür.
Kepler uzay aracının amacı özellikle başka yıldız sistemlerinde gezegen keşfetmek. Şimdiye kadar 2000 kadar gezegen keşfedilmiş durumda. Kepler'in gezegen keşfetmek için kullandığı başlıca üç metot var. Aşağıdaki larda bunlar açıklanıyor. En işe yarayan yol yıldızının önünden geçen bir gezegenin yıldızdan gelen ışığı çok az da olsa azaltması.
İzlenen yıldızların ışık şiddeti 96 megapiksel çözünürlük ve çok yüksek ışık duyarlığına sahip bu kamera ile ölçülmekte. Keşfedilen ışık azalmaları sürekli izlenerek gerçekten bir gezegenden olup olmadığına karar vermek için üç kez düzenli olarak bu azalmanın görülmesi gerekiyor.
Kepler-22b, ilk kez Mayıs 2010'da fark edilmiş. Gezegenin kendi yıldızının önünden üçüncü kez geçmesi ve bunların belli aralıklarla olması ile gezegenin varlığı doğrulanmış ve yıldızına uzaklığı saptanmış. Dünya'dan 600 ışık yılı uzaklıkta bulunan gezegenin bir yılı 290 güne denk geliyor. Çevresinden döndüğü yıldız bizim Güneşimize benziyor. Gene G-sınıfından, ama büyüklüğü ve sıcaklığı biraz daha az.
Kepler uzay aracının işi oldukça yoğun. Kuzey Gökyüzünde taradığı ve gezegen bulunmasına uygun olan Kuğu (Cygnus) ve Şilyak (Lyra) takım yıldızları bölgesinde 150.000 kadar yıldızın izlenmesi isteniyor. Bu sayı aslında Samanyolu Gökadamızda bulunduğu tahmin edilen 100-200 milyar yıldızın çok küçük bir kısmı.
NASA, Kepler tarafından gözlemlenen gezegen adaylarını ayrıca yeryüzü teleskoplarından ve Spitzer Uzay Teleskopu'ndan da izliyor. Gezegen adaylarının doğrulanmasında bu ek veriler de yardımcı oluyor. İzlenen bölge Kuzey yarımküredeki teleskoplardan ilkbahar, yaz ve erken sonbahar aylarında görülebiliyor.
Şubat 2011'de NASA, 54 dış gezegeni yaşanabilir bölgelerde dış gezegen adayı olarak belirlemişti. Bunlardan adaylığı gerçekliğe dönüşen ilk dış gezegen Kepler-22b oldu. Kepler uzay aracı tarafından bulunan toplam dış gezegen sayısı son sayımda 2326 olarak duyuruldu. Kabaca söylenirse bunlardan 207 tanesi yaklaşık Dünya büyüklüğünde, 680'i Dünyadan büyük, 1181'i Neptün, 203'ü de Jüpiter büyüklüğünde. 55 tanesi ise Jüpiter'den de büyük.
Mayıs 2010'da göreve başlayan Kepler uzay aracı, ilk gözlemlerinde yıldızlarına çok yakın büyük gezegenler keşfediyordu. Fakat gittikçe daha küçük ve yıldızına daha uzak gezegenler keşfetmeye başladı. Yıldızının önünden üç kez geçme kriteri gezegenlerin keşfi ve doğrulanması için gereken süreyi uzatıyor.
Kullanılan yöntemle bir gezegenin bulunması için, Dünya'dan bakış çizgisinin gezegenin yörünge düzleminde olması gerekir. Aksi takdirde buradan bakıldığında gezegenin yıldızının önünden geçmesi olayı görülmeyecektir. Bu kısıtlama ve bakılan belirli sayıda nispeten yakın yıldız göz önüne alındığında, keşfedilen gezegen sayısı gökadamızdaki toplam gezegen sayısının çok çok yüksek olduğunu gösterir.
NASA yetkilileri Kepler bulgularından son derece mutlular. Kepler-22b ile Dünya'nın bir ikizini (çok benzerini) bulma çabaları yönünde önemli bir aşama kaydedildiğine inanıyorlar.
NASA 5 Aralık 2011'de yaptığı bir duyuru ile Kepler uzay aracının, ilk kez Güneş benzeri bir yıldız çevresindeki yaşanabilecek bölgede bir gezegen bulduğunu açıkladı. Yaşanabilecek bölge (habitable zone) ile kastedilen, gezegen yüzeyinde sıcaklığın sıvı su bulunmasına uygun olmasıdır. Kendi yıldızının yaşanabilir bölgesinin tam ortasında yer aldığı, değişik ek verilerle de doğrulanan gezegene Kepler-22b adı verildi.
Kepler-22b şimdiye kadar yaşanabilir bölgelerde bulunan gezegenlerin en küçüğü, ama gene de çapı Dünya'nınkinden 2,4 kat büyük. Gezegenin henüz gazlardan mı, sıvılardan mı yoksa Dünya gibi katı bir yüzeyden mi oluştuğu bilinmiyor. Bunun ileriki araştırmalarda ortaya çıkarılması ümit ediliyor.
NASA duyurusunda Kepler tarafından 1000 kadar daha yeni gezegen keşfedildiği, bunlardan 10 kadarının yıldızlarının yaşanabilir bölgelerinde bulunduğu da açıklandı. Her gezegen için gerçek durum ek yeni verilerle doğrulanmak durumunda. Kepler-22b bu doğrulamanın yapıldığı ilk gezegen.
Yaşanabilir bölgelerin sınırında iki gezegen bulunduğu da NASA tarafından doğrulandı. Bunlar bizim Güneşimizden daha küçük yıldızların çevresinde dönüyorlar. Bizim Güneş sistemimizde sınır gezegenler Mars ve Venüs'tür.
Kepler uzay aracının amacı özellikle başka yıldız sistemlerinde gezegen keşfetmek. Şimdiye kadar 2000 kadar gezegen keşfedilmiş durumda. Kepler'in gezegen keşfetmek için kullandığı başlıca üç metot var. Aşağıdaki larda bunlar açıklanıyor. En işe yarayan yol yıldızının önünden geçen bir gezegenin yıldızdan gelen ışığı çok az da olsa azaltması.
İzlenen yıldızların ışık şiddeti 96 megapiksel çözünürlük ve çok yüksek ışık duyarlığına sahip bu kamera ile ölçülmekte. Keşfedilen ışık azalmaları sürekli izlenerek gerçekten bir gezegenden olup olmadığına karar vermek için üç kez düzenli olarak bu azalmanın görülmesi gerekiyor.
Kepler-22b, ilk kez Mayıs 2010'da fark edilmiş. Gezegenin kendi yıldızının önünden üçüncü kez geçmesi ve bunların belli aralıklarla olması ile gezegenin varlığı doğrulanmış ve yıldızına uzaklığı saptanmış. Dünya'dan 600 ışık yılı uzaklıkta bulunan gezegenin bir yılı 290 güne denk geliyor. Çevresinden döndüğü yıldız bizim Güneşimize benziyor. Gene G-sınıfından, ama büyüklüğü ve sıcaklığı biraz daha az.
Kepler uzay aracının işi oldukça yoğun. Kuzey Gökyüzünde taradığı ve gezegen bulunmasına uygun olan Kuğu (Cygnus) ve Şilyak (Lyra) takım yıldızları bölgesinde 150.000 kadar yıldızın izlenmesi isteniyor. Bu sayı aslında Samanyolu Gökadamızda bulunduğu tahmin edilen 100-200 milyar yıldızın çok küçük bir kısmı.
NASA, Kepler tarafından gözlemlenen gezegen adaylarını ayrıca yeryüzü teleskoplarından ve Spitzer Uzay Teleskopu'ndan da izliyor. Gezegen adaylarının doğrulanmasında bu ek veriler de yardımcı oluyor. İzlenen bölge Kuzey yarımküredeki teleskoplardan ilkbahar, yaz ve erken sonbahar aylarında görülebiliyor.
Şubat 2011'de NASA, 54 dış gezegeni yaşanabilir bölgelerde dış gezegen adayı olarak belirlemişti. Bunlardan adaylığı gerçekliğe dönüşen ilk dış gezegen Kepler-22b oldu. Kepler uzay aracı tarafından bulunan toplam dış gezegen sayısı son sayımda 2326 olarak duyuruldu. Kabaca söylenirse bunlardan 207 tanesi yaklaşık Dünya büyüklüğünde, 680'i Dünyadan büyük, 1181'i Neptün, 203'ü de Jüpiter büyüklüğünde. 55 tanesi ise Jüpiter'den de büyük.
Mayıs 2010'da göreve başlayan Kepler uzay aracı, ilk gözlemlerinde yıldızlarına çok yakın büyük gezegenler keşfediyordu. Fakat gittikçe daha küçük ve yıldızına daha uzak gezegenler keşfetmeye başladı. Yıldızının önünden üç kez geçme kriteri gezegenlerin keşfi ve doğrulanması için gereken süreyi uzatıyor.
Kullanılan yöntemle bir gezegenin bulunması için, Dünya'dan bakış çizgisinin gezegenin yörünge düzleminde olması gerekir. Aksi takdirde buradan bakıldığında gezegenin yıldızının önünden geçmesi olayı görülmeyecektir. Bu kısıtlama ve bakılan belirli sayıda nispeten yakın yıldız göz önüne alındığında, keşfedilen gezegen sayısı gökadamızdaki toplam gezegen sayısının çok çok yüksek olduğunu gösterir.
NASA yetkilileri Kepler bulgularından son derece mutlular. Kepler-22b ile Dünya'nın bir ikizini (çok benzerini) bulma çabaları yönünde önemli bir aşama kaydedildiğine inanıyorlar.
YORUMLAR