niçin bir vakası gerçekleştiren etken. niçin terimini ilk olarak öznel nedenler ve nesnel nedenler olmak suretiyle ikiye ayırmak mümkündür. ...
niçin
bir vakası gerçekleştiren etken.
niçin terimini ilk olarak öznel nedenler ve nesnel nedenler olmak suretiyle ikiye ayırmak mümkündür. nesnel nedenler, insanoğlunun şuur ve iradesinden bağımsız olarak etken olan nedenlerdir. mesela yoksul bir köylünün bilgisiz kalmasının sebebi böylesine nesneldir, onun şuur ve iradesinin dışındaki yaşam koşullarından doğmaktadır. öznel nedenlerse nesnel sebeplerin insan bilincindeki yansımasına dayanan insansal faaliyetlerdir. mesela ferdin şu ya da bu siyasayı izlemesinin sebebi böylesine özneldir,onun şuur ve iradesine bağlıdır. ikinci olarak temel nedenler ile temel olmayan nedenler diye ikiye ayrılabilir.bir etkinin mecburi ve öznel niteliklerini temel nedenler rastlantısal niteliklerini temel olmayan nitelikler gerçekleştirebilirler. mesela bir uçağın uçuşundan da temel niçin uçağın motorudur, temel olmayan niçin pervanelerdeki bir bozukluktur. üçüncü olarak ise dış nedenler ve iç nedenlerdir. bir nesne ya da vakaya başka niçin ve olaylarca meydana getirilen etkisinde bırakır dış nedenler bir nesne ya da olayın geliştirici iç çelişkileri iç nedenlerdir. mesela ısı bir yumurtanın civcivleşmesi için dış niçin, tohumsa, iç nedendir. dış ve iç nedenler birbirleriyle bağımlıdır. birinin etkileyebilmesi öbürünün varlığına bağlıdır ve biri öbürüne dönüşebilir.
YORUMLAR