Grafiker : Grafik tasarımcıdır. Graf baskı anlamına gelir. Dilimizde reklâmcılık faaliyetinde kullanılan ve “çizim icra eden sanatçı†a...
Grafiker : Grafik tasarımcıdır. Graf baskı anlamına gelir. Dilimizde reklâmcılık faaliyetinde kullanılan ve “çizim icra eden sanatçı†anlamına gelen bu kelime için kurulumuzun önerisi grafikçi’dir.
Örnek: Fransa’da türlü ödüller alan grafikçi, bu akşamki programın konuğu olacak. GRAFİK SANATI NEDİR?
* İlk çağ insanları duvarlara iz bırakmışlar...
* Grafik; kağıda (yüzeye) bırakılan iz ile akıllara iz bırakma mesleğidir.
* Grafik; yazılı-çizili-basılı her şey anlamına gelir. GRAFİKER NEDİR?
* Grafik tasarımcıdır.
* Güzel Sanatlar meslek grubu içinde Müzisyen, Besteci, Yazar ya da Ressam şeklinde sanatçıdır.
* Düşünce ve sanat Eseri Kanuna bakılırsa grafik tasarım Eseri Sahibidir.
GRAF demek BASKI anlamına gelir.
* Fotograf IŞžIK-BASKI anlamına gelir
* Fonograf SES-BASKI anlamına gelir.(günümüzde CD'nin atası)
* Tipograf YAZI-BASKI anlamına gelir.
* Kinematograf HAREKETLİ-BASKI anlamına gelir. ( Cinematograph doğrusu Beyaz perde anlamına gelir.)
GRAFİK SANATI 3 mühim DEVRİM yaşadı:
1- basımevi bulundu: Mekanik üretim teknolojisi başladı
2- fotoğraf bulundu: Kimyasal üretim teknolojisi başladı
3- bilgisayar bulundu: Dijital üretim teknolojisi başladı
1- Basımevi Mekanik üretim teknolojisi:
Basımevi bulununca;
1- grafik sanatı üretim teknikleri ve Karikatür sanatı gelişti.
2- Tuvalden başka kağıda ya da kalıp üstüne fotoğraf icra eden basımevi ya da klişe ressamları oluştu.
3- Reklamcılık ve grafik sanatı kendini göstermeye başladı
4- Fotoğraf icra eden, karikatür çizen, poster tasarlayan, yazı yazan bir sanatçı tipi ortaya çıktı
5- İşte bu karışık işi yapanlara Almancada GRAFİKER, İngilizcede Graphic Designer, Türkçede önceleri basımevi ya da klişe ressamı, sonraları da grafik Tasarımcı denildi.
2-FOTOÄžRAF Kimyasal üretim teknolojisi:
Fotoğraf bulununca;
1- Baskı teknolojisi ile fotoğraf, birbirlerini geliştirdi
2- Fotoğraf, temsili halden çıkıp gerçeğin ta kendisi ve belgesi haline geldi.
3-Tanıtım ve yazışma aracı oldu
4- reklam fotoğrafçılığı gelişti.
5- Grafikerin ve Reklamcılığın mühim unsuru oldu.
6- Renkli fotoğraf ve basımevi teknolojileri gelişti. grafik sanatı ve Reklamcılık altın çağını yaşadı.
7- Dijital fotoğrafçılık ve dijital grafikerlik süreci başladı.
3-BİLGİSAYAR Dijital üretim teknolojisi:
1- Yüzlerce senedir uygulanan kağıt ve tuval üstüne türlü çizme ve boyama teknikleriyle iz bırakma sistemleri,metotları dijital teknolojiye kadar fazla farklılıklara uğramadı.
2- Tüm bu tür şeyler sanal olmayan elle tutulur bir ortamda gelişti.
3- Dijital teknoloji devrimi yardımıyla İngilizcede adına Computer, Türkçede bilgisayar denilen araç buluş oldu.
4- Mertlik bozuldu. Bilek, fırça, boyama, çizim vs. kabiliyetinin önemi aniden yok oldu (mu?)
5- Grafikerlerin, ressamların, mimarların, bilumum tasarımcıların yaptıkları; sanal alemde Mouse'a dokunarak ve tuşlara basılarak yapılır oldu.
6- Computeri eline alan tasarımcı oldu (mu?).
7- Bununla birlikte film ve kimyasal sıvıları ortadan kaldıran, süre kaybını ve hata riskini yok eden, çekilen resmi makine içinde hemen görmeyi elde eden dijital fotoğraf makineleri buluş oldu.
8- Dijital makineyi alan da fotoğrafçı oldu (mu?).
Tasarımda Dijital Sonrası dönem geçiş sancıları
* "Dijital teknolojiyi bilenle bilmeyen bir olur mu?" tartışmaları yaşandı.
* Bunun karşısında da, "tasarımı bilenle bilmeyen bir olur mu?" diye soruldu.
* Dijital teknoloji gerçek tasarımcının işlerini kolaylaştıracak, gerçek fotoğrafçının risklerini azaltacak destek bir arkadaş olacakken...
* tasarımı bilmediği halde bilgisayar kullanabilen grafikerler, fotoğrafçılığı bilmediği halde fotoğraf çeken amatörler yüzünden...
* tasarımı insan değildir, alet yapar mantığından hareketle hiçbir tasarım kuralına uymayan rastlantısal biçim, fotoğraf, yazı ve renk curcunası tasarım diye sunuldu.
* grafik sanatının değerinin ucuzlamasına, samimi ve gözle görülür bir kalite yitirilmesine, grafik kirliliğine yol açıldı.
* tasarım bilmeyip 15 program, 3 işletim sistemi bilenler tercih edildi.
* tasarımcıya teknik eleman, teknik elemana tasarımcı muamelesi yapılmış oldu.
* Ekonomik zorlukların dayatması, toplumsal ve kültürel bilinçsizliğin etkisiyle; iş kısımı ortadan kaldırıldı, bir kişiden üç kişilik iş beklendi.
* Okullarda yetersiz bilgisayar eğitimi alan gençler yalnız tasarım öğretilerek piyasaya salındı.
* Düşünce ve sanat Eseri yasasına aykırı olarak; grafik tasarımcının tasarladığı bir poster bir kez parası ödendikten sonrasında dergi kapağı, insert, Bill-board vs. şeklinde formatlarda bir çok kez ücretsiz bir şekilde kullanılabildi.
* Düşünce ve sanat emeğinin kıymeti dijital ortamda genellikle bilinemedi.
* Reklamcılar Derneği fikre kıymet verilmeyişinden rahatsız oldu. (Bu fikrin ucuzu yok mu?başlığı ile afişler basıp, fikire para ödenmemesini eleştirdi)GRAFİKER Neleri Bilmelidir?
* grafiker her şeyden ilkin eski ustaların bilmiş olduğu ışık, gölge, renk, doku, perspektif şeklinde resmin temel kurallarını bilmelidir.
* fotoğrafçılığı iyi bilmelidir.
* Matbaacılık, yayıncılık ve yazışma kurallarını bilmelidir.
* sanat tarihini ve kültürünü, uygarlık tarihini bilmelidir.
* Yaşamış olduğu toplumu bilmeli, dünyanın bilincinde olmalıdır
* İyi bir tasarımcı olması için AYDIN kimliğine haiz olmalıdır.
D.S. (Dijital Sonrası) dönemde;
* Dijital görüntü teknikleri (dijital fotoğraf, web ve multi medya)
* Dijital tasarım (bilgisayarda tasarım programları)
* Dijital Baskı şeklinde 3 mühim aşamayı bilmek durumundadır.Grafikerler Nerede Çalışabilir?
* reklam Ajanslarında
* Grafik tasarım Bürolarında
* Matbaalarda ve Gazetelerde
* Serigrafçı ya da Etiketçilerde
* Film ve Renk ayrımı atölyelerinde
* Kendi içinde reklam ve tasarım departmanı bulunan şirketlerde
* web sayfası icra eden şirketlerde
* Bağımsız olarak kendi işyerlerinde çalışabilirler.
Grafikerlik seçkin toplumlarda seçkin bir meslektir.
* Osmanlıca bir söz vardır; Marifet iltifata tabidir, iltifat görmeyen marifet zayiidir. (Beceri takdire ve ödüle bağlı olarak gelişir, takdir edilmeyen beceri körelir, yok olur)
* Marifet mesleği olan grafik tasarımcılık düşünceye, tasarıma kıymet verilmemiş ortamlarda yeşermez, körelir...
* Fotoğraf, yazı, edebiyat vs. şeklinde pek çok sanatın çağdaş teknolojiyle sentezi olduğundan uygar bir meslektir.
* Zevkli ve cazip yapısı sebebiyle ne yazık ki tasarım bilmeksizin yapılabileceğine inanılan, çok rağbet gören, çok kolay sanılan bir meslektir.
* Grafikerlik; endüstri ve ticaretin gereksinim duyduğu çok mühim bir meslektir.
Grafikerlik ayrıcalıklı, zevkli ve dünyası çok geniş bir meslektir.
Çocuk kitapları dizaynından web dizaynına, kutu ve ambalaj dizaynından gazete ilanı dizaynına kadar ufku çok geniş kültürel olarak varlıklı bir meslektir.
Türkiye'nin kültürel düzeyi ilerledikçe grafikerlik daha doyurucu hale gelecektir.
Bilgi Üniversitesi, Dolapdere Kampüsünde, Digital tasarım Günleri Seminer / Faruk Çağla
06.06.200810 MADDEDE GRAFİK TASARIM;
1)-Bir hizmeti ya da bir düşünceyi yaymak, benimsetmek ya da bir ürünü tanıtmak ya da sattırmak için kullanılacak tüm kompozisyonların hazırlandığı,
2)- Kompozisyonda; metin, yazı (tipografi), fotoğraf, desen, çizgi ve fotoğraf düzenlemelerin yapılıp renklerinin ayarlandığı,
3)- Çalışmanın baskı (CMYK) ya da görüntü (RGB) olarak, ya da türlü basım, sunum ve yazışma tekniklerine uygun hale getirilmiş olduğu ;
4)-İletişim meslek alanı ile güzel sanatlar meslek alanı içinde çok hususi bir yere ve konuma haiz olan;
5)-Güzel sanatların temel kurallarının, tasarım-iletişim teknolojileri prensipleriyle birleştirildiği,
6)-Mesajın kestirme ve simgesel anlatımlarla etkili ve akılda kalıcı tarzda ya da iz bırakıcı şekilde görsel ifade şekline dönüştürüldüğü;
7)-Daha çok reklam, tanıtım, basım-yayın ve yazışma sektörünün içindeki mecra ve medyalarda etkenlik gösteren,
8)-Endüstri, sanayi, tecim, gezim, eğitim, sıhhat ve kültür sektörlerine hizmet eden,
9)- Temelini kültür, ilim ve sanatın evrensel kurallarından alan sanata "grafik tasarım" sanatı, bu işin eğitimini alıp icra eden kişilere "grafiker" (Almanca) ya da "grafik Tasarımcı" (Türkçe) ya da Graphic Designer (İngilizce ) denilir.
10)-ABD ve Avrupa'da Trade art (Ticari sanat) olarak da anlatılır. Beyaz perde, çizgi film, karikatür, fotoğraf, fotoğraf ve hüsn-ü hat (güzel yazı-Calligraphy) sanatlarıyla kimi zaman iç içe kimi zaman yan yanadır. İç içe olması bire bir aynısı olması değildir. Her birisi kendi içinde bağımsızdır.Örneğin grafik sanatı fotoğrafı kullanır, fotoğraf da Grafiği, ama ikisi ayrı sanatlardır. Gelişmiş toplumlarda neredeyse her sektörün gereksinim duyduğu sanat'tır.
( FSEKna bakılırsa bu tanımın fikri hakları Faruk Çağla'ya aittir, ama isim belirtilerek alıntı yapılabilir. Başkasının imzasıyla yayınlanamaz.)
Faruk ÇAÄžLA
Grafik Tasarımcı
Kadir Özgü Üniv. reklam ve İletişim Grafiği Öğr. Görevlisi
YORUMLAR