Hanbeli mezhebi ya da Hanbelilik (Arapça: المذهب الØنابلة), bir İslam dini fıkıh (İslam hukuku) mezhebi. Hanbeli mezhebine bağ...
Hanbeli mezhebi ya da Hanbelilik (Arapça: المذهب الØنابلة), bir İslam dini fıkıh (İslam hukuku) mezhebi. Hanbeli mezhebine bağlı olan kişiye Hanbeli denir.
Kurucusu Ahmed bin Hanbel Hazretleridir. H. 164 tarihinde Bağdat'ta doğmuş, 241 tarihinde gene orada vefat etmiştir.
Hanbelî mezhebi daha çok Necid taraflarında tutulmuştur. Hâlen Necid'de Hanbelî mezhebi hâkimdir.
İmam-ı Hanbeli (Ahmed bin Hanbel)'in kendi usulüne nazaran şer'i delillerden çıkardığı hükümlere ve gösterdiği yola Hanbeli Mezhebi denir. Ehl-i sünnet itikadında olan müslümanlardan, amellerini doğrusu yakarma ve işlerini, bu mezhebin hükümlerine uyarak yapanlara Hanbeli denir. Hanbelilik olarak da anılır.
Hanbeli mezhebi'nde Kur'an ve Hadis membaı önde gelir. Kitap ve sünnet te kati bilgi yoksa, karşıtı bulunmayan sahabi sözü ile çerçevesinde uygulanır. Karşıtlık var ise, Kur'an ve sünnete en yakını tercih edilir. Daha güçlü bir kanıt yoksa, gönderilmiş haber, benzetme'a tercih edilir. Kıyasa son olarak başvurulur. Hanbeli mezhebi nakil ve rivayete ağırlık veren bir ekoldür. Günümüzde körfez devletlerinde Irak, Kuveyt, Bahreyn ve Suudi Arabistan'da mensupları mevcuttur.
Ahmed bin Hanbel, islam devletinin sınırlarının genişlemesi ve bundan böyle islami kuralların saf haliyle kafi olmamasından dolayı lüzumlu yerlerde aklın kullanımını korumak için çaba sarfeden Mutezililere karşı çıkmıştır. Ahmed bin Hanbel'e nazaran "Kur'an'da yazılanlar ya da hadisler haricinde hiçbir şey yoktur." Her mevzunun çözümü için lüzumlu olan şeyler bu ikisinde vardır. Ahmed bin Hanbel'in Halife Me'mun'un adamları tarafınca sorguya çekildiğinde yalnız Kur'an'dan ayetler ve hadisler okuyarak yanıt verdiği, onlardan mana çıkarmaları redettiği, kendisine deliller gösterilmek istendiğinde sustuğu, böylelikle bu konuyu dini itikad bakımından bir "bid'at" telakki ederek karşı koyduğu bilinmektedir.
YORUMLAR