Edilgen eylem nedir? Edilgen eylemlerin özellikleri nelerdir? Edilgen eyleme örnek cümleler, kullanım şekli hakkında bilgi. EDİLGEN EYLEM Tü...
Edilgen eylem nedir? Edilgen eylemlerin özellikleri nelerdir? Edilgen eyleme örnek cümleler, kullanım şekli hakkında bilgi.
EDİLGEN EYLEM
Türkçede etken eylemler, -l- ve -n- çatı eklerini alarak edilgen eylemleri oluştururlar. Yüklemleri edilgen eylemle yapılan tümcelerde, gerçek özneler belli değildir.
Edilgen eylemle kurulmuş tümcelerde özne, gerçek özne değildir; işi yapan ya da işe konu olan kişi ya da varlıklar kesinlikle belirlenmiş durumda bulunmaz: “Köyün öğretmen evi onarıldı” derken onarma işini gerçekleştiren kişiler kesinlikle belli değildir. Edilgen eylemler kimi kez geçişsizdir: Böyle gürültüde uyunmaz; Burada sigara içilmez; Bu yoldan kasabaya gidilir gibi.
Edilgen eylemlerin kullanıldığı tümcelere örnekler:
♦”Taşlıkta kadın sesleri duyuldu.”
♦”Bakışından ve duruşundan bu fikre hiç iştirak etmediği anlaşılıyordu.”
♦”Biçimde serbestlik, ruhta da insana çevrik geniş bir duyarlık olarak görünmektedir.”
♦”Her kafadan bir ses çıkmaya, sert emirler verilmeye başlandı.”
♦”Ağzı açılmış, dilinin ucu dışarı çıkmış, son kuvvetini tüketmek üzere olduğu, yüzünden okunuyor.”
♦”Tarlaların bir başından öte basma kırk elli dakikada yürünür.”
♦”Pişkin kahkahalarına rağmen Basri Beyin utandığı seyrek sakallarının altında yanaklarının elma gibi kızardığı görünüyordu.”
♦”Birbirine geçen iki odada briç oynanıyordu.”
YORUMLAR