Porselen nedir, özellikleri nedir? Porselenin tarihçesi, porselen iyi mi yapılır, hakkında bilgi. PORSELEN Kaolinden yapılmış, ak, yarı sa...
Porselen nedir, özellikleri nedir? Porselenin tarihçesi, porselen iyi mi yapılır, hakkında bilgi.
PORSELEN
Kaolinden yapılmış, ak, yarı saydam, tabak, çanak fincanlara «porselen» denir.
Çini şeklinde porselen de Garp’ya Şark’dan geçmiştir. XVII. yüzyıldan sonrasında, Avrupa’ya Çin porselenleri yayılmaya başlayınca, bunların benzerleri de türedi. Kaolin feldispat karışımının pişirilmesiyle elde edilmiş bu porselen hamur harcını bir ağız pişiriliyor, sonrasında üstüne sır sürülerek tekrar yüksek sıcaklığa gösteriliyordu. Böylelikle sağlam, camlaşmış, yarı saydam, ak bir madde elde ediliyordu. Sert porselen ilk kez, XVIII. yüzyıl başlarında, Almanya’da Saksonya eyaletinde yapılmış oldu. Saksonya porselenleri, o zamandan bu yana dünyaca tanınmıştır. 1770’te de Fransa’da, Sevres’de porselen yapılmasına başlandı. Sevres porselen sofra takımları da dünyaya ün salmıştır.
Bizde, kaolinin sâf şekli pek güç bulunmuş olduğu için, hemen hemen gereği şeklinde porselen yapılamıyor. Yalnız, İstanbul’da Tuzla’da yeni açılan bir porselen fabrikasında çok iyi sonuçlar elde edilmiştir.
Bugün porselen şöyleki yapılır: Kaolinle feldispat, iyice yıkanıp temizlendikten sonrasında, karıştırılır, hususi işlemlerden geçirilerek camcı macunu kıvamına getirilir. Yapılacak eşyanın şeklinde kesilir, sonrasında kalıpların içine konarak 100 m. kadar derinliğindeki fırının ağzından içeriye sokulur. Pişirilecek porselen, bu uzun fırının içinden bir saate yakın bir zamanda geçer. Fırının iki başı az sıcak, ortası ise 1000° sıcaklığındadır. Fırının diğeri ucundan çıkan kalıplar açılır, içinden pişmiş porselen çıkarılır, üstündeki kalıp hataları kazınarak düzeltilir.
Porselen bu durumda gözeneklidir, içine konan suyu sızdırmaması için üstüne çok ince bir cam tabakası (sır) sıvanarak hem parlatılır, hem de su geçirmez hale getirilir. Bir takım porselenler dekor kısmına gönderilerek üstüne ya elle, ya da çıkartma kâğıdı basılarak motifler, şekiller konur.
Topkapı Sarayı Müzesi’nin çini ve porselen dairesinde, resimli, resimsiz, Çin, Alman, Avusturya, Fransa, Japon porselen eserlerinin varlıklı bir koleksiyonu vardır.
YORUMLAR