Kanada Tarihi

Şimal ABD’nın dev ülkesi Kanada zamanı ile ilgili temel bilgiler. Kanada’nın tarihçesi. ABD Kıtası’nın keşfiyle beraber Avrupalılar Kanada’...

Şimal ABD’nın dev ülkesi Kanada zamanı ile ilgili temel bilgiler. Kanada’nın tarihçesi.

ABD Kıtası’nın keşfiyle beraber Avrupalılar Kanada’yı 15. yüzyılın sonu ile 16. yüzyılın başlangıcında araştırmaya başladılar. 1608’de Fransızlar St. Lawrence Irmağı kıyısında ilk yerleşimin peşinden bir takım yerleşim merkezi kuruldu ilkin Fransızlar, sonrasında da İngilizler Kanada’ya göç etmeye ve yerleşmeye başladılar. 1663’te Quebec, Fransa Krallığı’na bir eyalet olarak bağlandı. Fransa, Mississippi Irmağı’nın kaynaklarına kadar olan bölgeyi denetimi altına aldı. Bu yayılmayı kendi ticaretleri (bilhassa kürk)

açısından zararı olan gören İngiltere, Fransa’yı karşısına aldı. 1683-1763 içinde Avrupa’da meydana getirilen dört harp sonunda Fransa, Mississippi’nin batısındaki tüm sömürgelerini İspanya’ya, doğusundakileri de Büyük Britanya’ya bırakmak mecburiyetinde bırakıldı. Bu şekilde 1763 – 1867 içinde Kanada, İngiliz egemenliğine girdi. 1791’de ilk anayasa yapılmış oldu. 1840 Birlik Yasası ile Yukarı ve Aşağı Kanada birleşti. 1848’de Yeni İskoçya, halkı tarafınca seçilmiş bir meclis çoğunluğunun oluşturduğu hükümetle yönetilen ilk sömürge oldu. Sömürgelerin seçilmiş hükümetlerle yönetilmeye başlamaları üstüne Büyük Britanya, 1867’de İngiliz Şimal ABD Yasası’nı kabul ederek Kanada Dominyonu ismi altında bir federasyon tamamlandı. İngiliz Uluslar Topluluğu’nun bir üyesi olmakla beraber Kanada, 1931 tarihindeki Westminster Yasası ile tümüyle bağımsız bir ülke durumuna geldi.

Kanada Birinci Dünya Savaşı’nda Avrupa’ya 425 bin kişilik bir ordu göndererek bağımsızlık yolunda en büyük adımı atmış oldu. Nitekim harp sonrasında Kanada, İkinci Dünya Savaşı’na da katıldı. 1952’de ilk Kanada genel valisinin atanmasıyla ülke tam bağımsızlığını ve egemenliğini kazanmıştır. Birleşmiş Milletlere üye olan Kanada, Kore Savaşı’na da asker gönderdi. 10 yılı aşkın devam eden Liberal Parti iktidarından sonrasında 1956’da ilerici Muhafazakâr Parti yönetime geldi. 1963’te Liberaller tekrardan seçimleri kazandılar, Pearson başbakan oldu. 1968’de ise Pierre Elliol Trudeau başbakanlığa getirildi. Trudeau 1971’de SSCB Başbakanı A. Kosigin’in ülkesini ziyaret etmesini sağlamış oldu. 1976’da Ortak Pazar ile bir ortaklaşa iş antlaşması imzalandı. 1979’da Trudeau’nun yerine başbakanlığa Joe Clark getirildiyse de, Clark iktidarda dokuz ay kalabildi; Trudeau tekrardan başbakan oldu. Ekonomik açıdan dışa açılma politikasını sürdürdü. Ortalama 100 yıla yalan süregelen Büyük Britanya tacına bağlılık, simgesel de olsa, Kraliçe II. Elizabeth’in, Britanya Şimal ABD Yasası yetkilerini Kanada Devleti’ne devretmesiyle son buldu (Nisan 1984).