Osmanlı Devletinin Birinci Dünya Savaşında savaştığı cephelerin isimleri bu cephelerin açılma sebepler ve sonuçları hakkında bilgi veren say...
Osmanlı Devletinin Birinci Dünya Savaşında savaştığı cephelerin isimleri bu cephelerin açılma sebepler ve sonuçları hakkında bilgi veren sayfamız.
KAFKAS CEPHESİ (DOĞU CEPHESİ)
Komutanlar: Enver Paşa, Hasan İzzet Paşa, Hafız Hakkı Paşa, Mahmut Kâmil Paşa
Cephenin Açılma Nedenleri
Cephenin Açılma Nedenleri
Cephenin Açılma Nedenleri
♦ 1878 Berlin Antlaşması’yla kaybedilen Kars, Ardahan ve Batum’un geri alınmak istenmesi
♦ ittihatçıların Anadolu’daki Türklerle Orta Asya’daki Türkleri birleştirerek Osmanlı topraklarını Hindistan’a kadar genişletme istekleri
♦ Almanya’nın, Doğu Avrupa’daki yükünü azaltmak ve Bakü petrollerini ele geçirmek için Osmanlı Devleti’ni kışkırtması
Sonucu
♦ Osmanlı kuvvetlerinin 22 Aralık 1914’te başlayıp bir hafta sürdürebildiği Sarıkamış Harekâtı, Enver Paşa komutasındaki Kafkas Ordusu’nun zamansız ve yanlış yönlendirilmesi sonucu Osmanlı için felaketle sonuçlandı.
Zorunlu Göç (Ermeni Tehciri)
Kafkas Cephesi açıldığı sırada Rusların bağımsızlık vaatleriyle bazı Ermeni çeteleri Doğu’da isyanlar çıkarmış ve Rus ordusuyla işbirliği yapmıştır. Osmanlı Devleti bu gelişme üzerine 27 Mayıs 1915’te Sevk ve iskân Kanunu’nu çıkarmıştır. Kanun 1 Haziran 1915 günü dönemin resmi gazetesi Takvim-i Vekayi’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu zorunlu göç (tehcir), düşmanla işbirliği yapan ve ülkenin birliğine zarar veren bir topluluğun zararlı faaliyetlerinin engellenmesi amacıyla ve iç güvenlik nedeniyle başka topraklarda yerleşime zorlanması yönünde alınmış bir önlemdir.
Tehcir sırasında birçok Ermeni’nin hayatını kaybetmesi ise bir soykırımla değil savaş koşulları, göç sırasında yapılan hırsızlık saldırıları, hastalıklar ve Ermenilerin zorunlu göçünü kolaylaştıracak imkânların bulunmamasından kaynaklanmıştır. Göç sırasında ihmali görülen yetkililer ve kafilelere saldıranlar mahkemelerde yargılanmıştır.
Çanakkale Savaşları’ndan sonra Kafkas Cephesi Komutanlığı’na atanan Mustafa Kemal’in girişimleriyle Muş ve Bitlis geri alındı. Ekim 1917’de Rusya’da Bolşevik Ihtilali’nin başlaması durumu değiştirdi ve Rusya 3 Mart 1918’de Brest Li-towsk Antlaşması’nı imzalayarak savaştan çekildi. Rusya bu antlaşmayla Berlin Antlaşması’nda aldığı Kars, Ardahan ve Batum’u Osmanlı Devleti’ne bıraktı. Böylece Kafkas Cephesi Osmanlı Devleti lehine sonuçlandı ve Doğu Anadolu’da birlik sağlandı,
IRAK BASRA CEPHESİ
Basra’ya çıkarma yapan İngilizlere karşı açılmıştır.
Komutanlar: Cevdet Paşa, Mehmet Fazıl Paşa, Nurettin Paşa, Halil Paşa, Ali ihsan Paşa, Süleyman Askeri Bey
♦ İngilizlerin Hint deniz yolunun güvenliğini sağlamak ve Musul-Kerkük petrollerine sahip olmak istemesi
♦ İngilizlerin kuzeye çıkarak müttefiki Rusya’ya yardım etmek istemesi
Sonucu
♦ Osmanlı Devleti bu cephede yerli kuvvetlere güvendiyse de olumlu sonuç alınamadı. 29 Nisan 1916’da Küt-ül Ama-re’de zafer kazanılmasına rağmen su yollarını iyi kullanan ingiltere 11 Mart 1917’de Bağdat’ı ele geçirdi.
KANAL CEPHESİ
♦ İngiltere’nin sömürgeleriyle irtibatını kesmek
YORUMLAR